Sedef hastalığı

Genellikle derinin oynak bölgelerinin pullu bir görünüş almasıyla belirlenen bir hastalıktır. Hekimlik dilinde buna, «pseriasis» denir. Hastalığın neden ileri geldiği kesin olarak bilinmemektedir. Tedavisi zor, hatta imkansızdır. D vitamini, böbreküstü bezlerinden alınmış özler, morötesi (ultraviyole) ışınlar bu hastalığın tedavisinde iyi sonuçlar verir.

Tıp dilindeki ismi psöriazis olan ve müzmin, nükslerle seyreden, kırmızı zemin üzerinde kepeklenmelerle giden bir deri hastalığı. Sebebi tam olarak bilinmeyen bu hastalıkta, % 60 nispetinde irsi geçiş tespit edilmiştir. Bu hastalıkta derinin üst tabakasındaki yenilenme hücreleri normalden 5 ila 7 kat daha kısa zamanda satha çıkmakta ve kepeklenme ile dökülmektedir. Sıklıkla saçlı deri, diz ve dirseklerde görülmekle birlikte kalçalarda, tırnaklarda veya sadece el ve ayaklarda da olabilir. Stres, sıkıntı hastalığı teşvik eder. Bazı hastalarda eklem iltihabı da hastalığın bir parçası olabilir.

Hastalıklı cildin bazı özellikleri teşhiste yardımcıdır. Bu hastalıkta kepekler kazındığında kumaşa damlamış mum gibi dökülür. Daha fazla kazınırsa, nokta nokta kanamalar olur. Ayrıca vücudun herhangi bir surette zedelenen yerlerinde, 3-8 gün içinde yeni kepeklenmeler meydana gelir. Klinik görünüşüyle kesin teşhis konamayan vak’alarda, ciltten alınacak bir biyopsinin mikroskop altında incelenmesiyle teşhis konabilir.

sedef hastalığı

Hastalık müzmin olduğu için tedaviyle kontrol ve gerileme sağlanabilir, ancak tam tedavi olmayabilir. Tedavi şekilleri hastanın yaşı, hastalıklı bölgelerin yeri, yaygınlığı vb. durumlara göre değişir. Hastalığın oldukça sınırlı olduğu hallerde, salisilik asitli, katranlı pomatlarla kepekler kaldırılır ve akabinde kortikosteroidli ilaçlar sürülür. İlaçların etkisini arttırmak için bölge naylonla sarılır. İlaçların yan etkisini azaltmak içinse tatbikata üç-dört günde bir ara verilir. Bu arada ağır vakalarda, 1974’ten beri PUVA (Psöralen, Ultra Viole-A) tedavisi başarıyla kullanılmaktadır.

Ağızdan alınan 8-Methoxy Psöralen’den iki saat sonra özel cihazla vücuda özellikle uzun dalgalı olmak üzere ultraviole şuası tatbik edilir. Genellikle haftada 2 ila 4 seansla, 3-6 haftada yüz güldürücü neticeler alınmaktadır. Bunu takiben haftada bir veya daha az sıklıkta idame tedavisine geçilir. Ancak PUVA tedavisinin uzun vadedeki yan etkileri, tedavinin yeniliği yüzünden tam bilinememektedir. Deride dejeneresyon ve kansere, gözde katarakta yol açabilir. Sedef hastalığını bazı kaplıcalarda da iyileştirmek mümkündür.

Mesela, Kangal Balık ve Yılanlı kaplıcalar bu hastalık için tedavide kullanılır. Fakat en tehlikesiz ve çeşitli hastalıklara da faydası olan deniz ve güneş banyoları Sedef Hastalığı tedavisi için en uygun tedavi usulüdür. Hastalığın kesin nedeni belli değildir. Kalıtımın %60 - 70 oranında geçerli olduğu kabul edilir. Kalıtıma bağlı olsun ya da olmasın, hastalığa yatkın bir zemin vardır ve çevre faktörleri de bu zemin üzerinde etkili olur. Bu faktörler arasında en iyi bilinenler psikolojik olanlarıdır.

Hastalığın belirtileri

Sedefin değişik şekilleri vardır. Her sedef birbirinin aynısı değildir. Çocuklarda, yetişkinlerde, yaşılarda farkli özellikler gösterebilir. Çocuklarda kırmızı renkli, kepekli beliritler vardır. Yetişkinlerde ise hastalığın bütün belirtileri görülür. Kabarıklıklar giderek genişler ve kabuklanmalar ortaya çıkar. Yaşlılarda daha büyük çapta belirtiler görülür. Deri kalınlaşmıştır. Deride; sınırları belli, pembe renkli bir plak, yüzeyinde gümüş renginde kabarıklıklar ile karakterizedir. Bu oluşum, kurudur ve kazınırsa kanayan noktalar şeklindedir. Elinizi, derinize sürttüğünüzde toz gibi olur. Daha önce belirttiğimiz yerlerde sıklıkla görülür.

Tırnak yüzeyinde küçük çukurlanmalar vardır ve tırnak, yatağından ayrılır. Kalınlaşan ya da kırılan tırnak değişiklikleri görülür. Hatta sararma mevcuttur. Tedavisi kolay değildir. Ayrıca kasıklarda, koltuk altında, genital bölgede hastalığın belirtisi ortaya çıkabilir. Sedef hastalarında, eklem iltihaplanması görülme ihtimali az değildir. Bazılarında bu iltihaplanma, hareket kısıtlılığına yol açar. Dolayısıyla eklem ağrısı da hastanın şikayetleri arasındadır. Guttat sedef hastalığı: Deride küçük, kırmızı ve kabuklu kabarıklıklar oluşur. Genelde çocuklara görülen bu durum zamanla kendiliğinden geçer. Boğaz iltihabından sonra görülmesi niçin çocuklara görüldüğünü açıklamaktadır.

Sedef hastalığı tanısı

Tanı konması için öncelikle bir cilt hastalıkları uzmanına muayene olmanız gerekir. Yapılan fiziki muayene ile hastalık teşhis edilebilir. Hastalığın nadir de olsa tanısı konması güçleşebilir. Bu durumda deriden parça alınarak yapılan tetkikler sonucu tanı konur. Genelde kan testi yapılmaz. Hastalığın şiddeti, seyri, yerleştiği yer hastalığın tipi ve uygulanacak tedavini şekli için fikir verir. Uygun tedaviyle kontrol altına alınsa da kronik bir hastalıktır ve hastanın yaşamını etkiler.

Sedef tedavisi

Öncelikle tedavinin ne şekilde yapılacağına karar verilir. Bunun için hastanın yaşı, hayat tarzı, hastalığın seyri ve şiddeti dikkate alınır. Bu hastalığın tedavisindeki amaç; derinin dökülmesinin önüne geçilmesi ve iltihap oluşumun azaltılmasıdır. Kullanılan losyon ve kremlerle kaşıntının ve deri üzerindeki kabarıklığın giderilmesi amaçlanır. Ayrıca doktorunuz, deri üzerine uygulanacak bazı ilaçlar verebilir. Bunlara kesinlikle uymanız gerekir. Gerek gördüğü takdirde bu ilaçlarla beraber fototerapi denilen güneş ışığı da kullanılır. Bunu hastanede doktorunuz kontrolünde uygulamalısınız. Yoksa güneş ışığının fazlası zarar verebilir ve hastalığın şiddetini arttırabilir.

Işık tedavisi

Sedef hastalığında lokal ışık tedavisi kullanılır. Sadece sedefli bölgeye uygulanır ve böylece diğer deri bölgelerinde oluşacak yan etkilerin ortadan kaldırılması amaçlanır. Hastaların bir çoğu tedaviye direnç gösterir fakat az sayıda sedefi vardır. Bu hastalarda kullanılan ışık, ultraviole B’dir. Bu sistem bir çok hastada etkilidir ve başarılı sonuçlar alınır. İlaç ya da krem tedavisi uygulanıp bırakıldığında hastalık tekrar kendini gösterir.

Lokal ışık tedavisinde sedefli bölgeye bir kaç dakika ultraviole B verilir. İlaç kullanmaya gerek olmayan bir yöntemdir fakat iyileşmeyi hızlandırmak için bazen kremler veya ağız yolundan alınan ilaçlarla birlikte uygulanır. Seans sayısı kişiden kişiye değişmekle birlikte yaklaşık 8-10 kere uygulanır. Tedaviden sonra uygulama yerlerinde kızarıklık görülse de hasta normal yaşamına devam eder. Son yıllarda avrupada yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.

Sözlükte "sedef hastalığı" ne demek?

1. Sedefi andıran pulcukların belirmesiyle ortaya çıkan bir deri hastalığı, psoriyazis.

Sedef hastalığı kelimesinin ingilizcesi

n. psoriasis, psora

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç